Artikelen

Topsporters kunnen zichzelf een soort onsterfelijke status aan meten door een prominente rol te veroveren in de geschiedenis. De Zwitser Roger Federer en de Spanjaard Rafael Nadal zijn hard op weg hun eigen tijdperk te creëren in de tennissport.

De Sampras periode
Het is september 2002 als Pete Sampras zichzelf op de US Open in eigen land compleet leeg knijpt alsof hij een citroen is. Sampras heeft op dat moment al een tijdje niet meer de status die hij jaren daarvoor wel genoot: die van de absolute nummer een van de wereld. Op Flushing Meadows in New York verslaat hij André Agassi in de finale. Niet lang hierna beëindigt Sampras zijn succesvolle carrière. Acht jaar lang domineerde 'Pistol Pete' het mannentennis, waarin hij maarliefst veertien Grand Slams veroverde. Zeven maal won de Amerikaan de meest prestigieuze tennistitel ter wereld: Wimbledon.
Na zijn zege weet Sampras dat zijn tijd gekomen is. Op Wimbledon 2001 wordt hem duidelijk dat zijn kroonopvolger klaar staat. Het is de Zwitser Roger Federer, die hem in vijf sets onttroont. De bovenmatig getalenteerde Federer wint het toernooi echter niet, zijn echte definitieve doorbraak laat nog even op zich wachten.
Mannen als Andy Roddick en Lleyton Hewitt mogen even spelen met de erfenis van Sampras, maar in 2003 lost Federer zijn belofte in. Op het heilige gras van Wimbledon raakt hij de ballen het best van allemaal en ook finalist Mark Philippoussis, die dan in de vorm van zijn leven verkeert, komt er tegen de 'buitenaards goede' Federer nauwelijks aan te pas.

Federer, nieuwe keizer in tennisland
Er breekt na Wimbledon 2003 een nieuwe periode aan in het mondiale mannentennis. Federer, die tot dan toe bekend staat als iemand die de mentale hardheid mist om grote toernooien te winnen, domineert de ATP Tour met indrukwekkend tennis. Voormalig wereldtoppers erkennen als snel dat Federer tennis laat zien dat in de rijke historie van de sport nooit eerder vertoond is.
In 2004 wint Federer de Australian Open, Wimbledon en de US Open. Hij besluit het jaar met een klinkende 6-3 6-2 in de finale van de Masters Cup tegen terriër Lleyton Hewitt, de man die in de finale van de US Open ook al vernederd werd door de ongeëvenaarde klasse van de in Bazel geboren Zwitser.
Geprezen wordt hij dan om zijn zuivere slagen en (dansende) voetenwerk, waardoor Federer steeds in perfecte positie komt om uit te halen. Sommigen beweren dat Federers scherpe ogen en concentratie de belangrijkste succesfactoren zijn voor het hoge, constante niveau. Al met al lijkt Federer op alle vlakken superieur aan de concurrentie. Het lijkt er op dat er geen enkele sterveling de man die speelt met precisie van een Zwitsers uurwerk van de troon kan stoten.

Doorbraak Nadal, uitdager en angstgegner van formaat
Op 3 juni 2005, tijdens de halve finale van Roland Garros, wordt duidelijk dat Federers monopolie voorbij is. De dan negentien jaar geworden Spaanse tiener Rafael Nadal roept de Zwitserse zegereeks een halt toe. Federer heeft geen antwoord op het spel van de ontembare Spanjaard (Nadal geeft hem vier sets lang een lesje graveltennis).
In de finale overdondert Nadal, die woont op het prachtige eiland Mallorca, Mariano Puerta en schrijft zo geschiedenis door als debutant het enkelspel van Roland Garros op zijn naam te zetten.
2005 gaat de boeken in als het jaar van Roger Federer (hij wint 'gewoon' Wimbledon en de US Open), maar de opkomst van het mega talent Rafael Nadal maakt hem niet langer de onbetwiste ATP-aanvoerder. Enkele statistici roepen niet Federer, maar Nadal uit tot beste tennisser van 2005, omdat 'Rafa' twee duels meer won dan 'Roger'.
In 2006 eindigen de persoonlijke confrontaties tussen beiden rivalen in een 4-2 overwinning voor Nadal, maar toch blijft de nummer één positie van 'de meester' onaantastbaar. "Niet zo gek, want als Federer zo blijft spelen is hij simpelweg de beste ooit," vermoedt de Spanjaard. "Of hij nu zestien of negen Grand Slam-titels wint."
Federer wint in 2006 de Australian Open, Wimbledon en de US Open, maar Nadal blijkt in Parijs wederom een obstakel naar onsterfelijkheid; het bereiken van het Grand Slam (het winnen van de vier Grand Slams in hetzelfde jaar).
De magiër, zoals Federer ook wel eens wordt omschreven, ziet de Spaanse vechtjas intussen alleen maar dichterbij komen. Nadal blijkt meer dan een angstgegner voor Federer. Op Wimbledon 2006 bereikt de grootgebruiker van topspin, waarmee Nadal een Spaanse traditie voortzet, verassend de finale. In zijn eigen 'huis' is Federer hem daar nog net de baas, maar daarbuiten blijft de Zwitser aangeschoten wild. Als een waar roofdier wacht Nadal op het moment dat Federer verslapt om hem zijn nummer één positie af te troggelen.
Het tennisjaar 2007 is tot nu een kopie van het jaar 2006. Met de Australian Open op zak komt Federer naar Parijs om zich eindelijk het meest importante tennistoernooi dat gespeeld word op gemalen baksteen toe te eigenen, maar gravel blijft het domein van Nadal. "Hij put je uit, is iemand die zorgt dat jij de bal mist. Zo lijkt het achteraf steeds of ik niet heel erg goed was, maar daarmee doen we Nadal tekort," constateert Federer na zijn nederlaag.
Op Wimbledon komt de vriendelijke oorlog tussen beiden spelers tot een voorlopige climax. Het is Federer die in een nu al legendarische finale, aan het langste eind trekt. "Beter dan nu is er nooit getennist," roept Nadal na zijn nederlaag. Bijna veroverde hij de kroon van de koning in zijn eigen paleis, maar op het moment suprême recht Federer, net op tijd, zijn rug.

De toekomst
Federer versus Nadal. Helaas zijn beiden even vriendelijk, ook naar elkaar, anders was hun machtsstrijd nog aantrekkelijker voor de trouwe tennisvolgers. Van echte rivaliteit lijkt geen sprake, het onderlinge respect is daarvoor te hoog.
Toch verschillen Federer en Nadal als Wimbledon en Roland Garros. Wimbledon is het terrein voor perfectionisten en stylisten, Roland Garros is er voor de stierenvechters. Om Roland Garros te winnen moet je knokken tot het bittere eind.
Die extreme vechtersmentaliteit is aanwezig in de ziel van Nadal. Met zijn boksarmen betreedt hij het center court met slechts één doel: het breken van de opponent. Gesierd door lange manen en gekleed in discokledij mogen zijn optredens bijna dierlijk genoemd worden. De tegenstander aan de overkant van het net is een prooi.
Spelers die aantreden tegen Federer zijn doorgaans figurant en speelbal ineen. Federer is Mister Perfect, de alleskunner. Sierlijk en netjes. Nadal kreunt en schreeuwt, Federer acteert het liefst in stilte. Nadal past in het modieuze Parijs, Federer in het traditionele, klassieke London.
De grote vraag is of Nadal in de nabije toekomst de kroon in het mannentennis kan overnemen van Federer. Wie afgaat op de lichaamstaal moet concluderen dat Federer over zijn hoogtepunt heen is. Zijn eigen talent lijkt momenteel de grootste bedreiging voor de Zwitser. Hoeveel honger heeft Federer nog? Zelf erkent hij dat het winnen van Roland Garros zijn puzzel kan complementeren. "Ik heb niet veel doelen meer om op te jagen, de titel op Roland Garros is erg belangrijk voor me. Als ik win, zal de zege zoet smaken."
Om optimaal te presteren speelt en traint de Zwitser minder en minder. Zo blijft Federer kunstmatig hongerig. Nadal hoeft geen trucjes uit te halen om zijn drang naar overwinningen te behouden, het is een deel van zijn persoonlijkheid. Dat geestelijke verschil gaat Federer vroeg of laat opbreken.
Of Nadal de komende jaren nu wel of niet de absolute nummer één van de wereld wordt doet er niet toe. Nog nooit waren de andere 126 deelnemers aan een Grand Slam bij voorbaat al kansloos voor de eindoverwinning. Een dergelijke dictatuur (weliswaar met twee dictators) is uniek, ook ten tijden van Sampras lag de toekomst veel minder duidelijk dan hij nu is. Je hebt Federer en Nadal, de rest van het professionele tenniscircuit mag slechts de overgebleven kruimeltjes oprapen.